Terapia traumy Havening Warszawa

Blog

  • Konsekwencje doświadczenia traumy

    Konsekwencje doświadczenia traumy

    Trauma jest zmianą stanu psychicznego, której przyczyną jest zagrożenia zdrowia lub życia. Może ona również być wywołana przez wydarzenie, które dotyczy pacjenta jedynie pośrednio, czyli wówczas gdy jest jego świadkiem. Do zdarzeń mogących wywołać traumę, często nazywanych stresorem, możnazaliczyć wypadek, nagła śmierć bliskiej osoby czy nawet rozwód.

    Definiowanie i diagnozowanie traumy

                    Niewątpliwie każde traumatyczne doświadczenie ma ogromny wpływ na człowieka. Może bowiem prowadzić do zmian w codziennym funkcjonowaniu. Możliwe jest również, że zmianom ulegnie charakter pacjenta. Wynika to z faktu, że skutkiem traumy jest przeciążenie zdolności zaradczych, co prowadzi do zaburzeń psychicznych i fizycznych. Jednak diagnoza traumy jest bardzo trudna, ponieważ niemożliwe wydaje się być jednoznaczne określenie wydarzeń, których doświadczenie zawsze będzie wiązało się z wystąpieniem traumy. Wynika to z kilku powodów. Należą do nich:

    • subiektywny charakter traumy – postrzeganie urazowości wydarzeń jest czynnikiem indywidualnym i różnym w zależności od osoby, która go doświadcza;
    • aspekt kulturalny i społeczny – postrzeganie wydarzeń traumatycznych jest zależne od środowiska i trudne do usystematyzowania;
    • trudność oceny wydarzeń z przeszłości – szczególnie dotyczy to wydarzeń z dzieciństwa, których obraz może zostać zniekształcony przez mijający czas;
    • indywidualny system wartości – jest czynnikiem, który może nadawać wydarzeniom mniejsze lub większe znaczenie, co wpłynie na postrzeganie ich traumatyczności.

    Warto również podkreślić znaczenie rezyliencji, czyli odporności pacjenta na trudne wydarzenia, która jest czynnikiem bardzo indywidualnym. Oznacza to, że niektóre osoby mimo przeżycia trudnych, życiowych sytuacji, mogących nosić znamiona traumy, poradzą sobie z nimi w sposób konstruktywny bez wystąpienia zaburzeń.

    Wszystkie te czynniki będą wpływały na konieczność spojrzenia na dane wydarzenie z punktu widzenia pacjenta w sposób szczegółowy, by wykluczyć ryzyko potęgowania lub niedoszacowania traumy. Zarówno jedna, jak i druga sytuacja może mieć negatywne skutki dla pacjenta.

    Kontrowersyjne wydaje się również postrzeganie wydarzenia jako traumatyczne w oparciu o fakt występowania objawów. W literaturze można znaleźć podejście, zgodnie z którym wydarzenie nosi znamiona traumy jedynie wówczas, gdy niesie ze sobą szereg zmian psychopatologicznych. W opozycji można znaleźć twierdzenie, że to podejście może wykluczać istnienie zdarzeń obiektywnie traumatycznych, więc bardziej zasadne wydaje się dostrzeganie dualnej struktury traumy. Oznacza to, że występuje ona wówczas, gdy doszło do urazowego zdarzenia i silnej reakcji na nie, która może, ale nie musi prowadzić do zmian psychopatologicznych.

    Konsekwencje traumy

    Niezależnie od sposobu postrzegania traumy istotne jest zwrócenie uwagi na jej konsekwencje. Mogą one się różnić w zależności od predyspozycji pacjenta. Dla niektórych osób traumatyczne wydarzenie będzie przyczyną problemów i zaburzeń biopsychicznych, dla innych jedynie negatywnych emocji, które z czasem wytłumią. Niemniej w każdym przypadku takie sytuacje niosą ze sobą różne powikłania i skutki. Można je podzielić na trzy podstawowe grupy. Należą do nich:

    • konsekwencje o wymiarze noetycznym,
    • konsekwencje o wymiarze psychicznym,
    • konsekwencje o wymiarze biologiczno-fizycznym.

    Pierwsza grupa dotyczy konsekwencji związanych z egzystencją. Charakteryzują się one dużym poczuciem nudy i nadmiernymprzygnębieniem. Zauważalny jest brak motywacji i poczucie bezradności. Osoba, u której obserwuje się konsekwencje noetycznecharakteryzuje się brakiem radości z życia oraz niechęcią do działania. To z kolei może wiązać się z nasileniem poczucia izolacji społecznej. Często pojawia się poczucie wycofania z życia społecznego i towarzyskiego, a nawet rodzinnego.

    Konsekwencje o wymiarze psychicznym to grupa obejmująca takie objawy jak obniżony lub zmienny nastrój czy też poczucie wyczerpania. Częstym objawem jest również poczucie stagnacji emocjonalnej. Znamienna dla tej grupy pacjentów może być lękliwość czy wyczerpanie. Innym objawem może być brak koncentracji. Zaburzona praca psychiki może też objawiać się problemami ze snem lub apetytem. Z czasem może też prowadzić do stanów depresyjnych, a nawet myśli samobójczych.

    Wymiar biologiczno-fizyczny obejmuje głównie objawy somatyczne, czyli związane z ciałem. Wśród nich wyróżnia się następujące dolegliwości:

    • zaburzona akcja serca,
    • regularne bóle głowy,
    • problemy z ciśnieniem,
    • problemy z oddychaniem,
    • problemy z utrzymaniem wagi,
    • podatność na infekcje i choroby.

    Istotny jest również fakt, że nieprzepracowana trauma może prowadzić do rozwinięcia się zespołu stresu pourazowego (PTSD – Post-traumaticstressdisorder). To zaburzenie z grupy lękowych charakteryzujące się uporczywym i nawracającym wspomnieniem wydarzenia, które było przyczyną traumy. Często mają one postać natrętnych myśli lub koszmarów sennych. PTSD wiąże się również z unikaniem wszystkiego, co może wywoływać skojarzenia z traumatycznym wydarzeniem, np. miejsc czy osób. Obserwuje się również zaburzenia somatyczne. 

    Pozytywne skutki traumy

                Występowanie traumy kojarzy się głównie z pojawieniem się negatywnych objawów i zaburzeń. Jednak w przyszłości mogą one obejmować dwie drogi. Jedną jest pogłębienie oraz utrwalenie zaburzeń, natomiast drugą stanowią zmiany obejmujące pozytywne rozwiązania. Te z kolei często pojawiają się dopiero w momencie, kiedy minie więcej czasu od traumatycznego zdarzenia, jednak dotyczą wszystkich grup wiekowych. Zmiany te dokonują się w trzech obszarach, do których należą:

    • percepcja siebie – zwiększona odporność na trudne sytuacje, wzrost zaufania do siebie, dostrzeganie swoich możliwości;
    • relacje interpersonalne – pogłębienie dotychczasowych więzi, większa otwartość na innych, wzrost empatii, bardziej racjonalne zachowanie, większa swoboda okazywania swoich emocji;
    • filozofia życia – zwiększona świadomość egzystencjalna, zmiana wartości i priorytetów życiowych, zwiększenie znaczenia aspektu duchowości.

    Pozytywne zmiany stanowiące następstwo wydarzenia o charakterze traumatycznym noszą miano potraumatcznego wzrostu (PTG). Trauma jest swego rodzaju katalizatorem kreowania nowej tożsamości. Pacjent ma możliwość rozpoczęcia nowego życia, w którym PTG jest zarówno wynikiem, jak i wewnętrzną walką ze skutkami trudnego wydarzenia.

    Trauma jest niewątpliwie wydarzeniem, które odciska piętno na osobie, która jest jego uczestnikiem bądź świadkiem. Jeśli dotyczy wypadku, katastrofy lub innego niebezpiecznego zdarzenia stawia pacjenta w sytuacji, w której może doświadczyć jak realna jest możliwość utraty życia czy nawet śmierć. Jeśli natomiast jest zdarzeniem, które trudno przepracować na tle psychicznym może utrudniać funkcjonowanie oraz zniekształcać obraz własnej osoby.

    Jednak mimo wielu konsekwencji różnego typu, dobrze poprowadzona terapia może skutecznie zredukować negatywne skutki oraz w późniejszym czasie być przyczyną pozytywnych zmian. Ich następstwem może być korzystny wpływ na funkcjonowanie pacjenta w społeczeństwie. Może również zwiększyćsię jego odporność na trudne sytuacje, których w przyszłości może doświadczyć.

    Bibliografia:

    Steuden S., Janowski K.: Trauma – Kontrowersje Wokół Pojęcia, Diagnoza, Następstwa, Implikacje Praktyczne, Kul, 2016

  • Dialog sokratejski

    Dialog sokratejski

    Dialog sokratejski jest jedną z podstawowych metod, która stosowana jest w terapii behawioralno-poznawczej. Jest ona dobrze znana i często stosowana, jako pomoc pacjentom w rozpoznaniu myśli potencjalnie szkodliwych, a następnie kwestionowaniu ich. Jej wykorzystanie można również zaobserwować w coachingu.

    Jej twórcą jest grecki filozof Sokrates, który prowadził rozmowy z osobami o odmiennych poglądach jedynie w oparciu o zadawanie pytań. W rezultacie rozmówcy sami dostrzegali błędy logiczne w swoich wypowiedziach.

    Założenia dialogu sokratejskiego

    Metoda ta polega na zadawaniu pytań w taki sposób, aby pacjent zobaczył możliwość odkrycia argumentów, które będą w stanie doprowadzić do zmiany jego przekonań.

    Dialog sokratejski wymaga kreatywności i subtelności. Pytania należy bowiem zadawać w taki sposób, aby nie oceniać, a jedynie pomóc pacjentowi spojrzeć na problem z innej perspektywy.  Jednak dialog sokratejski wymaga przede wszystkim czasu, który jest potrzebny pacjentowi na zmianę sposobu myślenia. Pomaga również na wprowadzenie nawyku krytycznej analizy, polegającej na badaniu racjonalności i użyteczności własnych myśli. Odbywa się to w oparciu o dowody.

    Postawa i rola terapeuty

    Nastawienie terapeuty powinno być pełne zaangażowania i ciekawości. Dzięki temu będzie w stanie prowadzić z pacjentem rozmowy oparte na współpracy i zrozumieniu. Zadaniem terapeuty jest zadawanie pytań oraz podsumowanie wypowiedzi pacjenta, ze szczególnym uwypukleniem sprzeczności w nich zawartych. Ma on je jednie zasygnalizować, bez oceny i interpretacji, aby sprowokować pacjenta do podania większej liczby szczegółów i docelowo refleksji nad nimi. Zasadne jest więc stosowanie ukierunkowanego odkrywania, które odbywa się przez zadawanie odpowiednich pytań.

    Charakter pytań

    Zadaniem terapeuty jest umiejętne poprowadzenie rozmowy w taki sposób, aby to pacjent był ekspertem. Zadawane pytania mają stanowić narzędzie, pozwalające na ocenę własnych postaw, weryfikację oczekiwań, interpretację wydarzeń w oparciu o różne perspektywy. Do przykładowych pytań w nurcie dialogu sokratejskiego można zaliczyć:

    • Czy jest inne realne wytłumaczenie tego zdarzenia?;
    • Jaki jest najlepszy i najgorszy scenariusz rozwoju wydarzeń?;
    • Co można zrobić z tym problemem?;
    • Jak zmiana myślenia może wpłynąć na rozwój sytuacji?;

    Cechą charakterystyczną stosowanych pytań jest to, że promują niezależne myślenie pacjenta. Pozwalają samodzielnie rozważyć różne perspektywy, ponownie zaadaptować własne myśli oraz współpracować z terapeutą. Dzięki odpowiednim pytaniom pacjent może nie tylko poznać więcej opcji rozumienia omawianego problemu, ale również sam dostrzec sprzeczności i niespójności. Sam może również zdecydować, na którym etapie analizy warto uzupełnić posiadane informacje, by sformułować bardziej rozsądne wnioski końcowe.                     Trafnym podsumowaniem charakteru pytań w dialogu sokratejskim jest wypowiedź dr Christine Padesky: ”możemy zadawać pytania, które albo sugerują, że istnieje jedna prawda, której klientowi brakuje albo, które oddają emocje związane z prawdziwym odkryciem”. Właśnie takie podejście prowadzi do trwałych zmian w procesie myślowym pacjenta.

    Stosowane techniki

     Jednak dialog sokratejski nie polega tylko na zadawaniu pytań otwartych. Jego rolą jest wydobycie przekonań pacjenta, a konkretnie ich funkcji, znaczenia, przydatności. Istotne jest, aby poznał on konsekwencje swoich wypowiedzi. W trakcie terapii pacjent ma zrozumieć swoje myśli i sam ostatecznie ocenić czy należy je odrzucić, utrzymać czy jakkolwiek zmodyfikować. 

    Do technik stosowanych w dialogu sokratejskim zalicza się również:

    • klaryfikację – polega na koncentracji na wypowiedziach pacjenta w celu pełnego ich zrozumienia;
    • sondowanie – ma służyć odkrywaniu znaczeń przekonań;
    • pytanie cud – ma na celu poznanie idealnego w oczach pacjenta obrazu przyszłości, jego wizji i celów;
    • dekatastrofizację – stosowana często w terapii lęku, ma za zadanie stworzenie dokładnego planu najgorszego scenariusza wydarzeń w celu zrozumienia, że często realistyczny rezultat jest daleki od katastrofy;
    • skalowanie – skupia się na określaniu poziomu intensywności emocji oraz monitorowaniu zmian na różnych etapach terapii;
    • szukanie alternatywnych wyjaśnień – szukanie innych niż przedstawione przez pacjenta dowodów potwierdzających słuszność jego myśli

    Czym NIE jest dialog sokratejski?

    Wbrew powszechnemu przekonaniu, terapia poznawcza nie polega na zastępowaniu myśli negatywnych tymi o charakterze pozytywnym. W dialogu sokratejskim niedopuszczalne jest:

    • ocenianie myśli i przekonań pacjenta;
    • prezentowanie alternatywnej myśli;
    • zadawanie pytań pozbawionych ramy strukturalnej;
    • ocenianie doświadczeń oraz poglądów pacjenta;
    • przedstawianie konkretnych rozwiązań.

    To pacjent ma wyciągać wnioski i sam odkryć, które z przekonań są dla niego szkodliwe, a które powinny zostać niezmienione. Taki rodzaj terapii wprowadza zmiany, które w konsekwencji wpływają nie tylko na postrzeganie konkretnej sytuacji. Wynika to z faktu, iż pacjent zdobywa umiejętność prowadzenia wewnętrznego, a przede wszystkim zdrowego dialogu. Sam jest w stanie ocenić czy dana myśl jest oparta na faktach, czy wpływa na realizację bliższych lub dalszych celów w sposób negatywny bądź pozytywny, czy fakt jej istnienia wpływa na samopoczucie. To natomiast ma ogromny wpływ na funkcjonowanie pacjenta w rozumieniu ogólnym.

    Atuty dialogu sokratejskiego

    Niewątpliwym atutem tej metody jest fakt, iż dialog sokratejski jest metoda uniwersalną. Jej podstawą jest rozmowa, która może dotyczyć właściwie każdego tematu. Ważne by rozmówcy byli otwarci na odmienne punkty widzenia. To pozwala na spojrzenie na każdy problem z różnych perspektyw i zwiększa prawdopodobieństwo jego rozwiązania.

    Warto również zwrócić uwagę na to, że metodą ta pozwala na osiągnięcie pozytywnych wyników nie tylko w odniesieniu do omawianego problemu czy sytuacji. Bowiem sposób, w jaki terapeuta prowadzi rozmowy wpływa na stałą zmianę myślenia pacjenta. Uczy się on reagować na swoje myśli i przekonania, kwestionować i weryfikować ich słuszność. W konsekwencji ma to korzystny wpływ na postrzeganie sytuacji, które wydarzą się w przyszłości. Często pacjent sam dochodzi do wniosków, które wpływają na zmianę oceny sytuacji z przeszłości. Może to wpłynąć na skrócenie czasu terapii, a więc przyspieszyć moment, w którym pacjent realnie poczuje się lepiej.

    Dodatkowym atutem dialogu sokratejskiego jest pozytywny wpływ tej metody na rozwój kompetencji społecznych i komunikacyjnych pacjenta. Szczególnie korzystnie wpływa on na:

    • zdolność dostrzegania problemu;
    • umiejętność słuchania innych;
    • zdolność rzeczowej argumentacji;
    • umiejętność kreatywnego rozwiązywania problemów.

    Dialog sokratejski nie należy do najłatwiejszych metod terapii. Niezbędne do jego stosowania jest doświadczenie oraz kreatywność terapeuty w zakresie formułowania pytań. Jednak niepodważalnym dowodem na jej skuteczność jest częstotliwość, z jaką terapeuci wykorzystują ją w swojej praktyce.

    Bibliografia:

    Copland L.: Staff Perspektive: CPT and the Use of Socratic Dialogue/Questing

    Maruszewska K: Dialog sokratejski – metoda w terapii poznawczo-behawioralnej, Nowe Widoki

    Walczak P.: Rozmowa sokratyczna: założenia, przebieg, praktyka. Przegląd

    Filozoficzny – Nowa seria, nr 3, 2012

  • Psychotraumatolog – czym się zajmuje, co to jest, dla kogo?

    Psychotraumatolog – czym się zajmuje, co to jest, dla kogo?

    Psychotraumatologia to stosunkowo nowa dziedzina psychologii. Mogą ją praktykować osoby, które ukończyły studia podyplomowe na tym kierunku. Są one dedykowane psychologom i psychiatrom, ale również kuratorom sadowym, funkcjonariuszom publicznym czy przedstawicielom służb medycznych. Absolwenci tego kierunku mogą pracować w ośrodkach interwencji kryzysowej, w klinikach i szpitalach psychiatrycznych, hospicjach, ośrodkach psychoterapii, oddziałach psychosomatycznych w szpitalach i klinikach, w zakładach karnych i poprawczych, Policji, w służbie więziennej.

    Czym się zajmuje psychotraumatologia?

    Psychotraumatologia koncentruje się na uwarunkowaniach oraz konsekwencjach zdarzeń o charakterze traumatycznym. Jej głównym zadaniem jest udzielanie porad oraz wsparcia psychologicznego osobom i ich rodzinom, które doświadczyły traumy. Jej charakter może być incydentalny lub długotrwały. Wśród przyczyn traumy można wyróżnić kilka kategorii:

    • katastrofy naturalne i klęski żywiołowe: huragany, trzęsienia ziemi, powodzie, pożary
    • zdarzenia wywołane przez człowieka: wypadki drogowe, kolejowe, lotnicze, przemysłowe,
    • zdarzenia związane z przemocą:  
      • kryminalną: gwałt lub wykorzystanie seksualne, napad, rozbój
      • w rodzinie,
      • strukturalnie zorganizowaną: działania wojenne, terrorystyczne.

    Oprócz osób, które przeżyły powyższe doświadczenia pacjentem psychotraumatologa może również zostać ktoś, kto zmaga się z bezdzietnością, bezdomnością, uzależnieniami, mobbingiem w pracy. Do potencjalnych pacjentów psychotraumatologa można również zakwalifikować osoby po amputacji. Często przyczyną traumy jest poważna choroba lub śmierć osoby bliskiej. Dla kogoś innego będzie to rozwód i brak stabilności finansowej. Zatem każda stresująca sytuacja może wymagać konsultacji z psychotraumatologiem, ponieważ zjawisko traumy może być wywołane przez różne zdarzenia u różnych osób.

    Przyczyny, objawy i skutki traumy

    Jednym z najważniejszych zadań w pracy psychotraumatologa jest prawidłowe rozpoznanie doświadczenia traumatycznego. Istotne jest, aby określić nie tylko jego przyczyny i objawy, ale też skutki. Należą do nich:

    • zaburzenia emocjonalne,
    • zaburzenia psychosomatyczne,
    • stres pourazowy,
    • samookaleczanie,
    • autoagresja,
    • zagrożenie samobójstwem.

    Ponadto takie doświadczenia mogą wywoływać stany lękowe, stany depresyjne, ataki paniki, natrętne myśli oraz zachowania, napady złości lub agresji, poczucie winy lub wstydu. Wśród nieoczywistych objawów, które mogą być wywoływane przez zdarzenia traumatyczne, wyróżnia się:

    • problemy ze snem,
    • problemy z koncentracją,
    • trudności z utrzymywaniem relacji z innymi ludźmi.
    • trudności adaptacyjne utrudniające pełnienie ról społecznych.

    W procesie diagnozowania stosuje się techniki imaginacyjne. Wykorzystuje się również rozszczepienie i dysocjację. Przepracowanie traumy oraz doskonalenie syntezy urazu odbywa się za pomocą techniki ekranu. W praktyce psychotraumatologa porusza się również problematykę rezyliencji. Jest to umiejętność i proces adaptowania się do zmieniających się warunków otoczenia.

    W zależności od rodzaju zaburzeń można zastosować psychoterapię krótkoterminową. Należą do niej:

    • terapia ekspozycyjna – konfrontacja pacjenta z czynnikami wywołującymi traumę w celu redukcji negatywnych reakcji,
    • terapia EMDR- rozmowa o traumie oraz stymulacja mózgu,
    • terapia poznawczo-behawioralna.

    Psychoterapia długoterminowa

    Psychoterapię długoterminową stosuje się w przypadku zaburzeń dysocjacyjnych. Charakteryzują się one całkowitą lub częściową utratą prawidłowej integracji pomiędzy poczuciem własnej tożsamości, wspomnieniami, bezpośrednimi wrażeniami oraz kontrolą ruchów. Leczenie oparte jest na wstępnym łagodzeniu objawów oraz stopniowym wdrażaniu kolejnych faz przepracowywania i leczenia traumy. W takich przypadkach psychotraumatolog może współpracować z psychiatrą, co pozwala na wspomaganie leczenia za pomocą farmakoterapii.

    Bardzo duże znaczenie dla skuteczności terapii ma umiejętność psychotraumatologa do nawiązywania relacji z osobą po traumatycznym doświadczeniu. Dzięki jego wsparciu pacjent ma większe szanse na rozwijanie umiejętności psychospołecznych. Zwiększa się również prawdopodobieństwo uzyskania dostępu przez pacjenta do jego zasobów osobowościowych, społecznych i indywidualnych. Zdarza się również, że psychotraumatolog wykorzystuje relacje z pacjentem w trakcie podejmowanych negocjacji w kryzysowych sytuacjach. Często są to sytuacje związane z autoagresją czy próbą samobójczą. Zatem praca psychotraumatologa jest niezwykle odpowiedzialna. Ma ona jednak duże znaczenie nie tylko w sytuacjach kryzysowych. Bowiem odpowiednio wcześnie podjęta interwencja psychologiczna może zapobiegać rozwojowi zaburzeń i zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia zespołu stresu pourazowego.

    PTSD (posttraumatic stress disorder) czyli właśnie zespół stresu pourazowego jest schorzeniem najczęściej kojarzonym z psychotraumatologią. To zaburzenie psychiczne, mogące rozwinąć się na skutek doświadczenia jakiegoś zdarzenia, lub bycia świadkiem, które wiązało się z zagrożeniem. Mogło  ono dotyczyć zdrowia lub życia pacjenta bądź drugiej osoby, na przykład kogoś bliskiego. Mimo ogólnemu przeświadczeniu, że PTSD występuje głównie u policjantów czy żołnierzy, jest to schorzenie które może dotknąć każdego. Wynika to z faktu, że zdarzenia stresujące czy właśnie traumatyczne powodują zaburzenia psychiczne, które nieleczone mogą prowadzić do rozwinięcia zespołu stresu pourazowego.

    Jego objawy pojawiają się z reguły od 1 do 6 miesięcy po doświadczonej traumie. Wiążą się uporczywym i nawracającym wspomnieniem o trudnym doświadczeniu. Często przyjmują postać koszmarów sennych lub natrętnych myśli. Wśród innych objawów wyróżnia się też trudności z regulacją emocji, wybuchy gniewu drażliwość. Charakterystyczny może być również obniżony nastrój oraz brak czerpania przyjemności z aktywności, które dotychczas były źródłem radości. Pacjenci z zespołem stresu pourazowego unikają przedmiotów, miejsc czy osób, które wywołują skojarzenia z traumatycznym zdarzeniem. Oprócz objawów psychologicznych można zauważyć również somatyczne, takie jak często występujące bóle głowy, brzucha, problemy żołądkowe oraz ogólny zły stan fizyczny(złe samopoczucie).

    Wśród zadań psychotraumatologii wyróżnia się nie tylko prace z pacjentem, ale również z ich rodzinami, rodzinami zastępczymi, adopcyjnymi oraz rodzinnymi domami dziecka. Ma to ogromne znaczenie w procesie terapii, ponieważ osoby po traumie potrzebują zrozumienia i wsparcia otoczenia. Stąd często praktykuje się, oprócz terapii indywidualnych, terapie grupowe.

    Do zadań psychotraumatologa może również należeć opracowanie programów oraz prowadzenie szkoleń o charakterze psychoedukacyjnym. Są one prowadzone dla różnych grup zawodowych, takich jak lekarze, ratownicy medyczni, policjanci, kuratorzy sądowi, nauczyciele czy pracownicy zarządzania kryzysowego.

    Psychotraumatolog, który posiada odpowiednie certyfikaty oraz doświadczenie może tez prowadzić superwizje przeprowadzonych terapii. To rodzaj spotkania dwóch psychoterapeutów, którego celem jest analiza przeprowadzonej terapii oraz doskonalenie umiejętności psychotraumatologa.

    Bibliografia

    • Kodeks etyczny Polskiego Towarzystwa Psychotraumatologii
    • Klasyfikacja zawodów i specjalności Ministerstwa Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej psychotraumatologa
  • Psycholog vs Psychotraumatolog

    Psycholog vs Psychotraumatolog

    Spis treści

    PSYCHOLOG.. 1

    Edukacja psychologa. 1

    Kompetencje psychologa. 1

    PSYCHOTRAUMATOLOG.. 2

    Edukacja psychotraumatologa. 3

    Kompetencje psychotraumatologa. 3

    Różnice między psychologiem a psychotraumatologiem.. 3

    PSYCHOLOG

    Psycholog jest specjalistą, który posiada odpowiednie kwalifikacje do udzielania świadczeń psychologicznych. Jego zadaniem jest przede wszystkim stawianie diagnozy oraz orzekanie i opiniowanie. Odbywa się to na podstawie dokładnego wywiadu oraz testów psychologicznych. Ponadto zajmuje się psychoterapią.

    Edukacja psychologa

    Do wykonywania tego zawodu niezbędne jest ukończenie studiów magisterskich z zakresu psychologii. Pozwalają one na zdobycie wiedzy z zakresu procesów i zachowań psychologicznych, procesów myślowych, zasad społecznych, sposobów radzenia sobie ze stresem, sposobu funkcjonowania ludzkiej pamięci, szczególnie w odniesieniu do uczenia się i zapamiętywania.

    Kompetencje psychologa

    Do kompetencji psychologa należy głównie rozwiązywanie problemów, z którymi zmagają się pacjenci w życiu codziennym. Należą do nich problemy w pracy, problemy w związku, spadki nastroju, apatia, zaburzenia rozpoznawania osobowości.

    Wśród objawów, które są wskazaniem do wizyty u psychologa wyróżnia się:

    • brak sił i chęci do wykonywania codziennych czynności,
    • długo utrzymujący się smutek,
    • drażliwość oraz wybuchy złości,
    • zaburzenia snu,
    • przewlekły stres,
    • poczucie lęku.

    W pracy z psychologiem bardzo duże znaczenie ma pierwsza wizyta. To od niej zależy jak ułoży się współpraca specjalisty z pacjentem. Dochodzi do ustaleń dotyczących zasad współpracy oraz częstotliwości spotkań. Na podstawie pierwszej wizyty pacjent może ocenić również czy czuje się swobodnie, a specjalista daje mu poczucie bezpieczeństwa. Tylko wówczas terapia ma sens, ponieważ jest oparta na szczerości i otwartości ze strony pacjenta. Warto jednak zaznaczyć, że praca z psychologiem obejmuje zazwyczaj kilkanaście wizyt. Specjalista bowiem nie jest w stanie wystawić diagnozy po jednym spotkaniu. Często pacjent potrzebuje czasu, aby swobodnie mówić o swoich emocjach i problemach. Może to wynikać ze wstydu i poczucia, że problem jest błahy. Nie pomaga również fakt, że mimo rosnącej świadomości społecznej, korzystanie z pomocy psychologa często postrzegane jest sposób negatywny i stereotypowy. To dodatkowo utrudnia pacjentowi otworzenie się przed specjalistą. Stąd istotne, by psycholog uszanował to i nie naciskał na pacjenta.

    Rolą psychologa jest przede wszystkim słuchanie pacjenta, zdobycie informacji co wiąże się z zadawaniem pytań. Nie może on jednak diagnozować pacjenta bez jego zgody. Nie może on również ujawniać jakichkolwiek informacji dotyczących pacjenta, ponieważ jest związany tajemnicą zawodową oraz z zasadami kodeksu etycznego.

    Według klasyfikacji zawodów i specjalności opracowanej przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kod zawodu psychologa to 263401. W opisie zawodu można znaleźć zadania zawodowe oraz zadania dodatkowe.

    PSYCHOTRAUMATOLOG

    Podobny opis został stworzony na potrzeby klasyfikacji zawodu psychotraumatologa, bowiem różni się on od zawodu psychologa. Jest to osobna specjalizacja z dziedziny zdrowia psychicznego. Jej kod we wspomnianej klasyfikacji to 229910.

    Edukacja psychotraumatologa

    Psychotraumatolog to osoba, która skończyła studia podyplomowe na tym kierunku. Są one dedykowane głównie psychologom jak i psychiatrom. Jednak mogą je kończyć również osoby, które posiadają tytuł zawodowy licencjata lub magistra z kierunków społecznych, humanistycznych i medycznych, np. kuratorzy sądowi czy pielęgniarki.

    Kompetencje psychotraumatologa

    Do zadań psychotraumatologa również należy praca z pacjentami, jednak ich specyfika tworzy dość konkretną i ograniczoną grupę. Należą do niej osoby, które doświadczyły traumy. Jest to uraz psychiczny wywołany przez sytuacje stresową, która często jest wydarzeniem przykrym i niespodziewanym. Stanowi ona swego rodzaju reakcję obronną, która ma być odpowiedzią na sytuację zagrażającą bezpieczeństwu, zdrowiu lub w życiu.

    Terapia u psychotraumatologa może potrwać około 4 lat. Jednak często sama świadomość, dlaczego pacjent tak funkcjonuje pomaga mu wiele zmienić.

    W początkowym etapie pracy traumatologa z pacjentem istotne jest prawidłowe rozpoznanie doświadczenia, które spowodowało traumę. Ważne, aby określić objawy, przyczyny oraz skutki. Diagnoza odbywa się przy użyciu technik imaginacyjnych, rozszczepienia czy dysocjacji. Stosuje się również techniki ekranu, które mają pomóc w przepracowaniu traumy. Psychotraumatolog porusza również problematykę rezyliencji, która stanowi proces i umiejętność adaptacji przy zmieniających się warunkach otoczenia. Jednak najczęściej stosowane są terapia behawioralno-poznawcza oraz EMDR (EyeMovementDensitization and Reprocessing). Dzięki nim możliwe jest wprowadzenie zmian w poziomie pobudzenia obszarów mózgu, co potwierdzają badania. Ma to duże znaczenie w sytuacji, kiedy reakcja na stres jest nieadekwatna i zbyt intensywna, czego przyczyną jest właśnie trauma.

    Różnice między psychologiem a psychotraumatologiem

    Można więc łatwo zauważyć, że psycholog i psychotraumatolog to dwie różne specjalizacje. Różnicę można zauważyć nie tylko analizując sposób zdobywania wiedzy oraz jej zakres, ale przede wszystkim porównując stosowane terapie oraz grupy pacjentów, którym te specjalizacje są w stanie pomóc.

    Bibliografia:

    Klasyfikacja zawodów i specjalności Ministerstwa Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej psychologa (263401) i psychotraumatologa (229910)

  • Darmowy psycholog Warszawa

    Darmowy psycholog Warszawa

    Spis treści

    Praca psychologa. 1

    Specjalizacje w psychologii 1

    Superwizja. 1

    Celem superwizji 2

    Koszty terapii 2

    Napisz do nas. 2

    Praca psychologa jest odpowiedzialna i wymagająca. Wiele lat nauki, zdobywania doświadczenia oraz ciągłe uzupełnianie wiedzy zobowiązuje do poświęcenia. Dochodzi do niego zarówno na polu osobistym jak i finansowym. Często praca z pacjentami może wpływać na samopoczucie specjalisty. Dzieje się również tak, że sam psycholog kieruje się na terapię. Czasochłonna nauka na pięcioletnich, jednolitych studiach magisterskich na kierunku psychologia to tylko początek drogi zawodowej. Potrzeba ciągłego rozwoju obliguje specjalistę do odbywania kursów, których koszt wynosi od 10 do 25 000 zł rocznie, a ich czas trwania wynosi 4 lata.

    Specjalizacje w psychologii

    Ukierunkowanie na wybrany obszar psychologii, np. psychotraumatologia, również wymaga szczególnego zaangażowania na wielu płaszczyznach. Często wiąże się z podjęciem kosztownych studiów podyplomowych i dodatkowych szkoleń, dotyczących specjalistycznych metod leczenia, wykorzystywanych w danej specjalizacji. W tym przypadku są to m.in. terapia poznawczo-behawioralna czy terapia EMDR.

    Niezbędne do rozwoju jest również korzystanie z najnowszych publikacji. Często konieczne jest zakupienie pomocy naukowych w postaci książek bądź prenumeraty specjalistycznych czasopism. Wiąże się to również z obowiązkiem tworzenia własnych publikacji w celu zdobycia odpowiednich certyfikatów, potwierdzających umiejetnosci i kompetencje specjalisty w danym zakresie.

    Superwizja

    W ramach zdobywania doświadczenia i podnoszenia kwalifikacji wielu psychologów uczęszcza również na superwizje, które mogą odbywać się zarówno jako sesję indywidualne jak i grupowe. To spotkanie terapeuty z innym specjalistą, który posiada odpowiedni certyfikat. Polega ono na przedstawieniu superwizorowi konkretnego przypadku w formie prezentacji, czyli tzw. case studies, która zawiera jego opis oraz zastosowane metody leczenia. Odbywa się to z wyłączeniem wszelkich danych pacjenta, które w jakikolwiek sposób mogłyby umożliwić identyfikację danej osoby. Dzięki temu nie dochodzi do złamania zasad tajemnicy zawodowej, a pacjent pozostaje anonimowy.

    Celem superwizji jest rozwój zawodowy superwizanta. Ma ona bowiem stworzyć przestrzeń do refleksji i analizy, która ma obejmować nie tylko własne reakcje, ale też pracę z pacjentem. Odpowiednia liczba odbytych superwizji często jest wymogiem do uzyskania wspomnianych certyfikatów.

    Rolą superwizora nie jest jednak udzielanie rad czy bezpośrednie rozwiązywanie problemów. Jest on swojego rodzaju nauczycielem, który ma jedynie pomóc superwiziantowi spojrzeć szerzej na problem. To z kolei ma mu ułatwić jeszcze lepsze przeanalizowanie danego przypadku i w konsekwencji wpłynąć pozytywnie na jakość pracy.

    Koszty terapii

    Wszystkie z wymienionych czynników wpływają na kształtowanie się kosztów psychoterapii dla pacjenta. Bardziej doświadczony i lepiej wykształcony terapeuta będzie zobligowany do podnoszenia cen, w celu zdobycia źródła finansowania dodatkowych szkoleń i kursów. Zdobywanie specjalistycznej wiedzy może przyspieszyć proces diagnozowania pacjenta oraz pozwoli terapeucie na trafniejsze dobieranie stosowanych metod. Natomiast współpraca z superwizorem jest konieczna do poszerzania horyzontów, wzbudzania refleksji, a tym samym pomaga spojrzeć na problemy pacjenta z innych perspektyw i lepiej poprowadzić terapię. Dlatego warto wybierać specjalistów, dla których rozwój jest ważny, a spotkania z superwizorem są stałą częścią pracy.

    Napisz do nas

    Jednak nadal często wysokie koszty są czynnikiem uniemożliwiającym podjęcie terapii. Jeśli zatem masz trudną sytuację finansową, a czujesz, że potrzebujesz pomocy skontaktuj się z nami. Napisz do nas maila i opowiedz swoją historię. Opisz sytuacje, w której się znajdujesz i uczucia, które Ci towarzyszą, a my zrobimy wszystko, żeby Ci pomoc. W ramach zbierania opisów anonimowych pacjentów (case studies) do omówienia z superwizorem przeprowadzimy terapię pobierając jedynie drobną opłatę, stanowiącą ułamek kosztów terapii. Wszystko po to, żeby zagwarantować naszym pacjentom, w tym Tobie, jeszcze skuteczniejszą pomoc.