Trudne zdarzenia przytrafiają się każdemu człowiekowi. Nie da się uniknąć przykrego zdarzenia, aczkolwiek można wpłynąć na własną reakcję względem sytuacji. Sposób reakcji na daną sytuacją jest mocno zdeterminowany przez temperament, środowisko i dzieciństwo, w którym dziecko poprzez modelowanie przejmuje strategie radzenia sobie z emocjami od opiekunów.
W psychologii określone jest to jako style radzenia sobie. Owe strategie stosuje się nie tylko w odniesieniu do bieżących zdarzeń, ale również emocji wywołanych wspomnieniami z przeszłości. Nieprzystosowawcze schematy są odzwierciedleniem nieprzyjemnych doświadczeń z dzieciństwa, gdy nasze potrzeby emocjonalne nie były adekwatnie zaspokojone. W przeszłości chroniły one od dyskomfortu i pozwalały przetrwać, zaś w wieku dorosłym mogą odcisnąć negatywne piętno na jakości naszego życia, a także dobrostanu psychicznego.
Po czym rozpoznać swój styl radzenia sobie z emocjami w kontekście trybów w terapii schematów?
To odruchowa, automatyczna reakcja pojawiająca się w zdecydowanej większości sytuacji. Zwykle nie poddawana świadomemu działaniu. Sposób jej działania ujawnia się na trzech płaszczyznach:
● myślenia – jako wybiórcze przetwarzanie informacji, automatyczne przekonania;
● uczuć – przeżywanie trudnych emocji będących częścią schematu;
● zachowanie – odtwarzanie nieadaptacyjnych zachowań, które potęgują emocje i wpędzają nas nieświadomie w sytuacje/relacje podobne do tych z przeszłości.
Jakie wyróżniamy nieadaptacyjne tryby radzenia sobie z emocjami?
– poddanie się schematowi – osoba podporządkowuje się potrzebom/oczekiwaniom innych z lękiem przed odrzuceniem i wejściem konflikt. Takie osoby mają rysy osobowości zależnej, która nie potrafi wyznaczyć granic i przyzwala na złe traktowanie,
– unikanie – polega na odcięciu się od wewnętrznych potrzeb, emocji, a także myśli. Taka osoba unika konfrontacji, odcina się od relacji, często popada w uzależnienia np. gry, alkohol, telefon. Sprawia wrażenie osoby emocjonalnie niedostępnej. Często cierpi na dolegliwości psychosomatyczne, poczucie depersonalizacji i głębokiej pustki,
– kompensacja – to zachowywanie się przeciwnie do odczuwanych emocji. Taka osoba w poczuciu niepokoju, czy lęku może zacząć kontrolować lub atakować drugą osobę. Często na pozór próbuje być silniejsza od drugiego człowieka, przejmując zachowania dominujące nad otoczeniem, podważając kompetencje innych osób, czy nadmiernie popisując się.
Dlaczego warto poznać swój nieadaptacyjny tryb i pracować nad nim?
Warto zwiększać swoją świadomość, aby ulepszać jakość swojego życia i rozwijać zdrowego dorosłego w sobie. Rozpoznanie i nazwanie swojego trybu jest pierwszym krokiem do podjęcia pracy nad nim. Zauważysz w relacji co faktycznie jest twoim błędem, a co drugiej osoby. Rozpoznasz co ogranicza twoje możliwości i powoduje, że wciąż popełniasz te same błędy. Zmiana własnych schematów to poprawa relacji ze sobą, ale też z innymi ludźmi. Czy warto? Warto!
Zapisz się na sesję już dziś: kontakt
